14 > 24 / 11 / 2013 - Erfgoedcel Brussel

Commentaires

Transcription

14 > 24 / 11 / 2013 - Erfgoedcel Brussel
PROGRAMMA BRUSSEL / PROGRAMME BRUXELLES
14 > 24 / 11 / 2013
>>>>>>>>>>>>>
www.weekvandesmaak.be
Het programma van de Stad van de Smaak kwam tot stand dankzij de ondersteuning van :
Le programme de la Ville du goût a été élaboré grâce au soutien de :
In samenwerking met :
En collaboration avec :
De Week van de Smaak is een organisatie van :
La Semaine du goût est une organisation de :
Week van
de Smaak
Vlaanderen
Brussel
Bruxelles
Deze editie van de Week van de Smaak wordt een heel
bijzondere voor Brussel. Want onze hoofdstad werd uitgeroepen tot Stad van de Smaak.
De titel is een mooie erkenning voor de inspanningen die het Brussels Hoofdstedelijk Gewest levert om
eetcultuur in en uit Brussel onder de aandacht te brengen. Want het mag gezegd : Brussel biedt heel wat lekkers. Nen half en half in het café naast de Beurs, boterham met pottekeis en geuze, de gezellige restaurantjes
op de vismet, de ‘echte Brusselse’ keuken van de Marollen, kruiden en specerijen van de zuidmarkt, het exotische eten van de Matongéwijk… gezellig, volks, soms
een tikkeltje traditioneel, wat zuiderse nonchalance en
vooral heel divers.
Diversiteit is ook de rode draad in het programma
van de Stad van de Smaak. Verenigingen, gemeenschapscentra, scholen, bibliotheken, musea en restaurants: allemaal stellen ze ons hun smaakactiviteit voor.
Water & Vuur, het thema van deze Week van de
Smaak, staan centraal tijdens culinaire wandelingen –
te voet of met de fiets – doorheen de straten van Brussel,
tijdens kookworkshops en buurtfeesten en in speciale
menu’s, met het kanaal als verbindend element tussen
culturen, wijken en gerechten. Tijdens de doortocht van
de Smaakboot, van in de haven over Molenbeek tot in
Anderlecht. Tijdens een vurige grillstrijd tussen verenigingen met een verkiezing van de gouden brochette als
spannend hoogtepunt. Grill Kanal : het zal er stuiven
daar in de Abattoir !
Onze dank gaat naar de Vlaamse Gemeenschapscommissie voor het mogelijk maken van dit programma, naar de deelnemers voor hun enthousiasme en creativiteit, en naar al onze Brusselse partners die mee hun
schouders hebben gezet onder de Stad van de Smaak.
Smakelijk, en geniet ervan !
vzw Vol-au-vent
Cette édition de la Semaine du goût sera vraiment particulière pour Bruxelles, proclamée Ville du goût.
Ce titre récompense les louables efforts déployés
par la Région de Bruxelles-Capitale pour développer la
culture culinaire à Bruxelles et ailleurs. Osons le dire :
Bruxelles est une ville des délices : un « half en half » au
café près de la Bourse, la tartine au pottekeis accompagnée d’une gueuze, les restaurants sympas du vismet,
la « vraie » cuisine bruxelloise des Marolles, les épices et
les aromates du marché du Midi, les mets exotiques de
Matongé… cuisine agréable, populaire, parfois un rien
traditionnelle, assaisonnée d’un brin de nonchalance
méridionale et surtout diverse.
La diversité est aussi le fil rouge du programme de
la Ville du goût. Associations, centres communautaires,
écoles, bibliothèques, musées et restaurants mettent les
petits plats dans les grands pour mieux vous surprendre.
L’eau & le feu, les thèmes de cette Semaine du goût,
seront au centre de ces promenades culinaires à pied ou
en vélo à travers les rues de Bruxelles, des ateliers de
cuisine et des fêtes de quartier et des menus spéciaux.
Le canal fera le lien entre cultures, quartiers et repas,
à l’occasion de la traversée du Bateau du goût – depuis
le port jusqu’à Anderlecht en passant par Molenbeek –
comme du concours de grillades entre associations pour
l’élection de la brochette dorée. Grill Kanal : ça va griller
sec à l’Abattoir !
Nous remercions la Commission communautaire flamande (VGC) qui a rendu ce programme possible, les participants pour leur enthousiasme et leur créativité et l’ensemble de nos partenaires bruxellois qui nous ont épaulé dans
le cadre de la Ville du goût. Bon appétit, et profitez-en !
Stad van de
Smaak
Ville du
Goût
vzw Vol-au-vent
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 1
Week van de Smaak 2013
Water & Vuur
De Week van de Smaak is een tiendaags publieksevenement dat ieder jaar plaatsvindt in november. Een
waaier aan organisaties, steden en gemeenten organiseren tijdens de Week van de Smaak activiteiten, waarin eten en erfgoed, smaak en samenzijn, ontdekken en
ontmoeten centraal staan.
De zevende editie van de Week van de Smaak gaat
door van 14 tot 24 november. In het kielzog van boegbeelden chef Kobe Desramaults en culinair journaliste
Dorien Knockaert draait het tijdens deze Week van de
Smaak allemaal rond Water & Vuur.
Samen staan die elementen voor tegenstellingen
en hoe die verzoend kunnen worden. Voor wedstrijden, contrasten en vurige duels, voor de pikante keuken van verre continenten en de bakoven uit de buurt.
Maar ook apart staan Water & Vuur hun mannetje : roken, stomen en stoken, vis en de zee, koffie en jenever,
bier en kraantjeswater, havens en rivieren, allen worden ze op eigenwijze manier in de verf gezet tijdens de
activiteiten van de Week van de Smaak.
En het aanbod is uitgebreid en gevarieerd : van
stadwandelingen, kookworkshops en lezingen tot
proeverijen, buurtfeesten en wedstrijden, allemaal met
een tikkeltje Water & Vuur. Alle activiteiten, die plaatsvinden in Vlaanderen en Brussel zijn terug te vinden
in ons online programma, dat je kan raadplegen op
www.weekvandesmaak.be. Als Stad van de Smaak,
krijgt Brussel dit jaar extra aandacht. De Brusselse activiteiten vind je daarom – gerangschikt per postcode
– in dit programmaboekje.
De Smaakboot
Brussel, water en vuur spelen ook een sleutelrol in de
centrale actie van de Smaakboot. Die vaart tijdens de
Week van de Smaak van stad naar stad, langs meanderende waterwegen en bloeiende havengebieden. De
Smaakboot is een historisch schip dat Vlaamse steden
met elkaar en met Brussel verbindt via... het water.
Aan boord : een topchef, een biersommelier en een
witloofteler. Samen zorgen zij voor een driegangenlunch met een verhaal. In de hoofdrol : streek- en seizoensproducten, witloof (vroeger bootloof genoemd)
en streekbieren.
De eerste dag van de Week van de Smaak vertrekt
de Smaakboot in de haven van Zeebrugge, om langs
verschillende ‘ankersteden’ te varen richting Stad van
de Smaak Brussel. De boot meert er twee dagen aan,
de passagiers leren Brussel kennen op en langs het water, chef David Martin kookt en grillt, net als een tiental
Brusselse verenigingen (zie p.8 : Grill Kanal).
En de tocht gaat voort, met telkens nieuwe passagiers – die hun plek aan boord wonnen via publiekswedstrijden – en telkens een andere chef. Op de laatste dag van de Week van de Smaak hijst de Smaakboot
de laatste keer de zeilen, om aan te komen diep in
Limburg.
Het avontuur van de scheepskeuken, de creativiteit van de chefs, bier aan boord en het ruime sop, de
tocht van de Smaakboot is er één van Water & Vuur.
2
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
De Gentse Barge wordt omgedoopt tot Smaakboot.
Semaine du Goût 2013
L’eau & le feu
La Semaine du goût est un événement public d’une dizaine
de jours qui se déroule chaque année en novembre. Un
éventail d’associations, de municipalités et de communes
organisent diverses activités qui ont pour thèmes principaux la nourriture et le patrimoine, le goût et la convivialité, la découverte et la rencontre.
La septième édition de la Semaine du goût se déroule
du 14 au 24 novembre. Dans le sillage du chef-coq Kobe
Desramaults et de la journaliste culinaire Dorien Knockaert, figures de proue de cette année, la Semaine du goût
tournera intégralement autour de l’eau & du feu.
Ces éléments qui s’opposent devront être conciliés.
Comment ? À travers des concours, des contrastes et des
duels enflammés, grâce à la cuisine épicée provenant de
lointains continents et aux fours de nos environs. L’eau & le
feu, cela dit, ont aussi leur répertoire propre : fumage, étuvage et cuisson, poisson et mer, café et genièvre, bière et eau
du robinet, ports et cours d’eau, les activités de la Semaine
du goût vous proposeront une mise en relief de l’ensemble
de ces thématiques.
L’offre sera aussi large que variée : promenades dans
la ville, ateliers de cuisine, lectures, dégustations, fêtes de
quartiers et concours, le tout placé sous le signe de l’eau &
du feu. Toutes les activités qui se déroulent en Flandre et
à Bruxelles sont reprises dans notre programme en ligne,
consultable sur www.weekvandesmaak.be. Bruxelles étant
la Ville du goût, elle bénéficiera d’une attention supplémentaire. C’est pourquoi cette brochure vous présente les activités bruxelloises classées par code postal.
Le Bateau du goût
La Barge gantoise est rebaptisée le Bateau du goût.
Bruxelles, l’eau et le feu jouent aussi un rôle clé dans l’action centrale du Bateau du goût, qui naviguera de ville
en ville pendant toute la Semaine du goût, au gré des
méandres de nos voies d’eau et de nos zones portuaires en
plein essor. Le Bateau du goût est un navire d’époque qui
relie certaines villes flamandes et Bruxelles par… l’eau. À
son bord, un chef-coq de haute volée, un sommelier spécialisé dans la bière et un cultivateur de chicons. Ils vous proposeront un lunch à trois plats, servi dans une « histoire ».
Les rôles principaux sont assurés par les produits régionaux
et de saison, le chicon et les bières régionales.
Au premier jour de la Semaine du goût, le Bateau du
goût partira du port de Zeebruges et mettra le cap vers différentes «villes-étapes» en direction de la Ville du goût, c’est-àdire Bruxelles. Le bateau y relâchera deux jours, les passagers
se familiariseront avec Bruxelles depuis ses voies d’eau, le chefcoq David Martin sera au four et au moulin, à l’image d’une
dizaine d’associations bruxelloises (voir p.8 : Grill Kanal).
Le voyage continuera, avec chaque jour un chef-coq
différent et de nouveaux passagers, qui auront gagné leur
place à bord grâce via des concours ouverts au public. Le
dernier jour de la Semaine du goût, le Bateau du goût hissera ses voiles une dernière fois pour s’enfoncer au plus profond de la province limbourgeoise.
L’ombre de l’eau et du feu planera sur les cuisines
du bord, la créativité des chefs, la bière servie à bord, les
plats mijotés et le parcours de notre Bateau du goût.
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 3
Water & Vuur in Brussel
In de Brusselse keukens is een vleugje Water
& Vuur nooit ver weg. En dat geldt ook voor
de stad zelf. Want beide elementen uitspelen
en verenigen blijkt voor Brussel een fluitje
van een cent.
Aan de Zenne
Brussel zou ontstaan zijn als het dorpje Bruocsella,
een naam die zoveel betekent als ‘vestiging in het moeras’. Voer voor discussie, maar het zegt iets over de centrale rol van Water in Brussel. Langs de waterarmen
en vanuit de bedrijvige haven, breidde de stad zich uit.
Intussen is de overwelving van de Zenne in de
binnenstad al enige tijd een feit. Maar de haven en de
kanaalzone zijn vandaag actiever dan ooit. Met evenementen en projecten worden de culturele en historische rijkdom van buurten als Sint-Jans-Molenbeek,
Anderlecht en Laken in de verf gezet. Ze doen het doorsnee toeristenhart (nog) niet sneller kloppen, maar de
verborgen pareltjes in combinatie met de etnisch-culturele diversiteit en enthousiastelingen zorgen er samen voor een bloeiend buurtleven.
Verborgen schatten
Dat laat de Smaakboot zich geen twee keer zeggen : het
schip meert op dinsdag 19 november aan bij de Henegouwenkaai, vlakbij het eerste hotel van Sint-Jans-Molenbeek (het Meininger-hotel), ook vlakbij de Abattoir
en brasserie La Paix. Het is de chef van La Paix, David
Martin, die het Brusselse Smaakbootmenu verzorgt.
De bieren van brouwerij Lindemans zijn de finishing
touch bij het menu.
Na de vaartocht leren de passagiers de kanaalzone
kennen onder begeleiding van vzw Tochten van Hoop.
Zij willen Brussel tonen zoals het is, wars van toeristische clichés maar met aandacht voor de diversiteit
en de werkpunten van de stad. Van de Nijverheidskaai
ontdekken de passagiers de site van de Abattoir – het
slachthuis – , de Oost-Europese charcuteriewinkels en
de Afrikaanse voedingswinkels.
4
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
Brussel Bierstad
Geen Brussel zonder cafés, geen cafés zonder bier
en geen bier zonder...water natuurlijk. En of Brussel
een bierstad is ? Leuvenaars zullen het niet graag horen, want in de strijd om de titel kunnen de gemoederen al eens hoog oplaaien. In 2018 opent het Belgische
Biermuseum haar deuren in het Beursgebouw, ieder
jaar organiseert de stad het Belgian Beer Weekend op
de Grote Markt en Brussel heeft natuurlijk ook haar
eigen brouwerijen en bierspecialiteiten.
De Zennevallei en het Pajottenland hebben zo
hun oude lambiek, die er artisanaal gebrouwen wordt
en ook beschermd is als streekproduct. De oudste
Vuur voor Brussel
lambiekbrouwerij (1702) zou Brouwerij Timmermans uit Itterbeek zijn, vroeger bekend als dorpsbrouwerij De Mol.
Naast de oude lambiek, die ontstaat dankzij wilde gisten uit de Zennevallei en één tot drie jaar rijpt
in eiken vaten, is er ook de oude geuze, waarbij ‘oud’
staat voor ‘puur’ en niet voor leeftijd, al kan je het
bier wel twintig jaar bewaren. Simpel uitgelegd is
de geuze een oude lambiek die hergistte op de fles.
Er zijn ook de fruitige afgeleiden, zoals de kriekenlambiek of de frambozenlambiek. En er bestaat zelfs
een perzikenlambiek, gebrouwen door Brouwerij
Lindemans.
Brussel is niet eenduidig, er zit chaos in, en leven, versplintering en verbroedering. En dus heeft onze hoofdstad zo haar vurige pleitbezorgers. Ze hebben het over
de hartenklop van de stad, de kleurige buurten, een
veelzijdig artistiek landschap, de verrassing om de
hoek. Over de culturen die elkaar vinden en soms overstemmen, over de geschiedenis die zich gewillig laat
meetronen richting vernieuwing.
Een mooie samenvatting door de Brusselse striptekenaar François Schuiten : ‘In Brussel ben je steeds
alert. Mensen zijn verschrikt, op hun hoede voor de
catastrofe. Net zo goed zijn ze verrukt’. Of ook nog :
‘She’s a lady, a dirty beauty’ (Arno) en : ‘het kan niet
anders of het gras komt hier gewillig/ steeds terug tussen de stenen/ alsof het leven hier voor alle zekerheid/
geen vaste vorm heeft aangenomen’ (Miriam Van Hee).
Brussel is Water & Vuur. Ver en dichtbij en soms
grauw en rusteloos en proper en levend en niet te vergeten : met een arsenaal aan geuren en smaken. Tijd
om de Week van de Smaak te laten losbarsten in de
Stad van de Smaak.
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 5
Eau & feu à Bruxelles
Dans les cuisines bruxelloises, le souffle de l’eau
et du feu n’est jamais bien loin. C’est d’ailleurs
aussi vrai de la ville elle-même. Pour Bruxelles,
jouer sur les deux éléments et les marier est
comme un jeu d’enfant.
Sur la Senne
À l’origine, le hameau de Bruxelles se serait appelé Bruocsella, un terme qui signifierait « établissement dans les
marais ». Si cette interprétation est parfois remise en
cause, elle évoque en tout cas le rôle central de l’eau à
Bruxelles. La ville a pris son essor le long des bras d’eau et
à partir de ses activités portuaires.
Entre-temps, le voûtement de la Senne dans le centre
ville est une réalité qui n’est déjà plus si récente. Aujourd’hui, le port et la zone du canal fourmillent d’activités comme jamais. Un grand nombre d’événements et de
projets mettent en valeur la richesse culturelle et historique
de quartiers comme Molenbeek-Saint-Jean, Anderlecht et
Laeken. Si le touriste moyen ne succombe pas (encore) à
ces charmes, les perles cachées, la diversité ethnoculturelle
et la motivation des plus enthousiastes génèrent une vie de
quartier florissante.
Trésors cachés
Le Bateau du goût ne devra pas se le faire répéter : il jettera l’ancre le mardi 19 novembre quai du Hainaut, à un
jet de pierre du premier hôtel de Molenbeek-Saint-Jean
(l’hôtel Meininger) et à côté de l’Abattoir et de la brasserie La Paix. C’est d’ailleurs le cuisinier de cette brasserie,
David Martin, qui proposera le menu bruxellois servi sur
le Bateau du goût, auquel les bières de la brasserie Lindemans apporteront une touche finale.
Après la croisière, les passagers découvriront la
zone du canal avec des accompagnateurs de l’asbl Tochten van Hoop. Leur leitmotiv est de montrer Bruxelles
telle qu’elle est, loin des clichés touristiques. Ils veulent
mettre en évidence sa diversité et ses points névralgiques.
Quai de l’Industrie, les passagers découvriront le site de
l’Abattoir, les charcuteries d’Europe de l’Est et les épiceries africaines.
6
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
Bruxelles, ville de la bière
Pas de Bruxelles sans cafés, pas de cafés sans bière et pas
de bière sans… ? Sans eau évidemment. Et Bruxelles serait une ville de la bière ? Disons en tout cas que les Louvanistes ont du mal à l’entendre car la lutte pour le titre
peut parfois déchaîner les passions. Un Musée de la bière
belge ouvrira ses portes dans le bâtiment de la Bourse en
2018, la ville organise chaque année le Belgian Beer Weekend sur la Grand-Place et Bruxelles a aussi ses propres
brasseries et ses bières « spéciales ».
La vallée de la Senne et le Pajottenland ont leur
vieille lambic, brassée artisanalement et protégée par un
label régional. La plus ancienne brasserie de bière lambic
serait la Brasserie Timmermans à Itterbeek (1702), anciennement connue sous le nom de brasserie « villageoise »
De Mol.
La lambic est préparée avec des levures sauvages provenant de la vallée de la Senne et mûrit dans des fûts
pendant un à trois ans. Il faut aussi citer la vieille gueuze,
vieille signifiant « pure », même si elle peut être conservée
pendant vingt ans. La gueuze est une vieille lambic qui a
refermenté en bouteille. Viennent enfin les versions fruitées comme la lambic à la cerise ou à la framboise. La
Brasserie Timmermans fabrique même une lambic à la
pêche.
Bruxelles tout feu tout flammes
Bruxelles n’est pas univoque, elle abrite du chaos, de la
vie, de la fragmentation, de la fraternisation aussi. Notre
capitale a donc ses ardents défenseurs. Ils n’ont d’yeux
que pour le cœur battant de la ville, ses quartiers colorés,
la diversité de son paysage artistique, tout ce qu’elle recèle
d’inattendu, les cultures qui s’y entrecroisent et parfois s’y
trouvent, l’histoire qui se laisse docilement entraîner vers
le renouveau.
Voici un beau résumé du dessinateur de bandes-dessinées bruxellois François Schuiten : « À Bruxelles, on est
toujours aux aguets. Les gens ont peur, ils craignent une
catastrophe. Ça ne les empêche pas d’être aussi émerveillés ». Ou encore : « She’s a lady, a dirty beauty » (Arno).
Et : « Ici forcément l’herbe gentiment/ toujours entre les
pierres refait surface / comme si la vie ici pour lever le
doute / s’était refusée à prendre forme définitive » (Miriam Van Hee).
Bruxelles se confond avec l’eau et feu. Tantôt blême,
tantôt fébrile, en gros plan ou dans le lointain, ses odeurs
et ses goûts nous assaillent. Nous déclarons ouverte la
Semaine du goût dans la Ville du goût !
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 7
Abattoir, 20 november, 12h - 15h
Wie wint de gouden brochette ?
Grill Kanal
Proef van 10 versies van de brochette in de
Abattoir en stem op jouw favoriet !
Op woensdag 20 november slijpen tien Brusselse verenigingen de messen in de Abattoir in Anderlecht.
Niet om te slachten, wel om te grillen. Van 12u tot 15u
maken zij tijdens Grill Kanal hun versie van de brochette. Multicultureel, verrassend en buitengewoon
lekker : maar er kan er maar één de lekkerste zijn.
Tijdens Grill Kanal stemmen bezoekers op hun favoriete brochette, maar ook een professionele jury onder
leiding van David Martin (La Paix) velt haar oordeel.
De winnaar gaat naar huis met de symbolische ‘gouden brochette’, een juweel ontworpen door de Brusselse ontwerpster Kimy Gringoire van Kim Mee Hye
en tatoeageartiest Alex Lejeune. Van 12 tot 15 uur is het
proeven en stemmen !
En ook het publiek maakt kans op een fantastische prijs : de professionele Broil King Imperial waarop David Martin de grilldemo doet, gaat mee met een
gelukkige winnaar.
Zij staan aan de grill !
Persian BBQ : Mohamed en Manssoureh serveren in
hun kleine restaurantje op de site van de Abattoir authentieke Iraanse gerechten in een sfeer van Perzische
gastvrijheid. Op Grill Kanal maken zij Iraanse geïnspireerde brochettes.
VZW Cultureghem : Eva en Yannick grillen in naam
van Cultureghem, een vzw die projecten op poten zet
in de wijk Kuregem. Kuregem ligt ‘aan de andere kant
van het kanaal’, grenzend aan Brussel-Stad. De wijk is
nog een echte volksbuurt, rijk aan talen, culturen en
godsdiensten.
8
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
Cactus asbl : Ook Cactus is actief in Kuregem. De organisatie richt zich tot vrouwen uit de wijk met cursussen en activiteiten. Team Cactus maakt zijn opwachting tijdens Grill Kanal met een enthousiaste vrouwengroep.
Le Toucan asbl : Le Toucan verlaat voor één dag haar
vaste stek in het hart van de oude havenbuurt, waar
ze activiteiten voor de buurtbewoners organiseert. Net
zoals de ‘toekan’ (een tropische klimvogel) wil de vereniging de weg wijzen, ondersteunen en mee dromen.
GC De Pianofabriek : In hartje Sint-Gillis organiseert
GC De Pianofabriek cursussen, activiteiten en evenementen, telkens met aandacht voor de stedelijke context. Van een negentiende-eeuws dorp groeide SintGillis immers uit tot een druk bevolkt stadsdeel met
art-nouveau-architectuur en immigratie. Een multiculturele vrouwengroep slaat tijdens Grill Kanal enthousiast aan het grillen.
Camelia vzw : Is een emancipatiehuis in Brussel-Stad
en creëert onder de vleugels van Link=Brussel een omgeving waar cursussen gevolgd worden en deelnemers
zich thuis voelen.
Maïzenne : Is de verzamelnaam voor verschillende
sociale horecaprojecten in Brussel, waar mensen opgeleid worden tot polyvalente medewerkers. Voor Grill
Kanal worden gemixte ploegen samengesteld, met vertegenwoordigers van onder andere Recyclart (BrusselKapellekerk), De Welvaartkapoen (Molenbeek), Eat
vzw (Schaarbeek), Cosmos (Anderlecht) en Atelier
Groot Eiland (Molenbeek).
Abattoir, 20 novembre, 12h - 15h
Qui gagnera la brochette dorée ?
Grill Kanal
Goûte 10 versions de la brochette à l’Abattoir et
vote pour ta préférée !
Le mercredi 20 novembre, dix associations bruxelloises
aiguiseront leurs couteaux à Bruxelles. Pas question
d’abattre, uniquement de griller de la viande. Elles proposeront chacune leur version de la brochette entre 12h et
15h dans le cadre du Grill Kanal. Multiculturel, étonnant
et absolument délicieux : il n’y aura pourtant qu’une seule
lauréate. Les visiteurs pourront voter pour leur brochette
favorite pendant qu’officiera un jury professionnel sous la
houlette de David Martin (La Paix). Le gagnant rentrera
au bercail avec la « brochette d’or », bijou conçu par la
styliste bruxelloise Kimy Gringoire de Kim Mee Hye et
le tatoueur Alex Lejeune. Dégustation et vote entre 12h
et 15h !
Un magnifique prix sera aussi réservé au public :
le Broil King Imperial professionnel sur lequel David
Martin fera sa démo de grillade sera décerné à l’heureux
gagnant.
Sur le grill
Persian BBQ : dans le respect de la tradition perse de
l’hospitalité, Mohamed et Manssoureh servent de véritables plats iraniens dans leur petit restaurant sur le site de
l’Abattoir. Leurs brochettes seront d’inspiration iranienne.
VZW Cultureghem : Eva et Yannick seront en lice pour
Cultureghem, une asbl qui monte des projets dans le
quartier de Cureghem. Cureghem se trouve « de l’autre
côté du canal » en bordure de Bruxelles-ville. Le quartier
reste vraiment populaire. Il est riche de ses langues, de ses
cultures et de ses religions.
Cactus asbl : Cactus est également active à Cureghem.
L’organisation s’adresse aux femmes du quartier et leur
propose des cours et des activités. Un groupe de femmes
enthousiastes, la « Cactus Team » fera une visite au Grill
Kanal.
Le Toucan asbl : Le temps d’une journée, Le Toucan
quitte son quartier général du vieux quartier du port où
elle organise des activités pour les habitants du quartier.
Comme l’oiseau tropical du même nom, l’association
veut indiquer la voie, apporter son soutien et rêver avec
nous.
GC De Pianofabriek : au cœur de Saint-Gilles, GC De
Pianofabriek organise des cours, des activités et des événements tournés vers le contexte urbain. Petit village au
XIXe siècle, Saint-Gilles est devenu un district urbain
densément peuplé. L’architecture y est art-nouveau.
L’immigration est omniprésente. Au grill, nous découvrirons un groupe multiculturel féminin prêt à en découdre.
Camelia vzw : est une association qui lutte pour
l’émancipation à Bruxelles-ville. Sous l’égide de
Link=Brussel, elle propose un environnement destiné à
suivre des formations et où les participants peuvent se
sentir chez eux.
Maïzenne : est le nom collectif donné à différents projets
sociaux dans l’horeca à Bruxelles. Les gens y reçoivent
une formation pour devenir collaborateurs polyvalents.
L’association envoie des équipes mixtes avec des représentants, notamment, de Recyclart (Eglise de la Chapelle),
De Welvaartkapoen (Molenbeek), Eat vzw (Schaarbeek), Cosmos (Anderlecht) et Atelier Groot Eiland (Molenbeek).
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 9
Grill Kanal
Spiestechnologie
dan eten roosteren, zelfs de oven is ouder dan de pan.
Tegen de tijd van Homeros, dus bijna drieduizend jaar
geleden in het Oude Griekenland, stak men al hele
runderen aan het spit. Dat was uiteraard een zaak voor
koningen, een prestigekwestie. Wie had er zoveel vlees
tegelijk nodig dat men er een stier voor kon opofferen ? De gewone huismoeder moest het met minder
stellen. Wij gaan naar de slager voor een gebraad van
een kleine kilo of zo. Maar wij doen dat omdat energie goedkoop is. Zeker in West-Europa dat lang vol
lag met bossen en moerassen. Uit de bossen kwam
hout(skool) en uit de venen zoveel turf dat men een
heel land heeft leeg gespit tot het hol was (Holland).
En later vond men ook nog steenkool. Daarom hebben
wij een keuken van grote open vuren, kook- en stoofgerechten : ‘slow cooking’.
Fast food van de steppen
Wie de beste brochette (met bijgerechtje)
maakt, wordt beslist door het publiek. Maar
ook een professionele jury doet haar duit in
het zakje. Tekenen alvast present : chef David
Martin en culinair journalist Nick Trachet.
Voor Brussel Deze Week ‘ontdekt’ hij elke
week een ander culinair fenomeen. Als jurylid voor Grill Kanal onderzoekt hij de roots
van de brochette.
Ze kunnen allerhande vormen aannemen, maar ze
hebben één ding gemeen : ze zijn gespietst, op een
stokje of een metalen pin. Zij heten spiesje, brochette,
spiedino, sjasliek, şiş kebab of saté. Over heel de wereld zijn ze wel te krijgen. Ze zijn makkelijk om eten,
want er is geen bestek bij nodig. Handig. Maar wie
kwam op het idee ?
Héél lang geleden had de mens het vuur ontdekt,
maar nog niet de kookpot. Eten koken is dus jonger
10
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
Op bepaalde plekken, zoals in de steppen van Azië,
staan er geen bomen en is er nauwelijks hout te vinden. De nomaden die daar leefden, konden ook geen
voorraden brandstof aanleggen en dus maakten zij
vuurtjes van alles wat maar brandbaar was. Maar strovuurtjes duren per definitie niet lang. Dus moest het
vlees van de kudde (nomaden hebben geen tijd om
groente te kweken) klein worden gesneden om snel te
garen. Soms zelfs zo klein, dat we vandaag nog vaak
gehakt vlees Tartaar noemen, naar zo’n steppevolk. Zij
kenden ook de luxe niet om vlees te laten versterven
(hangen), wat in de goede oude tijd toch een dag of
twintig duurde. Ze waren immers altijd onderweg.
Vers, onbestorven vlees is taai. Dus hoe kleiner de
stukjes, hoe makkelijker te kauwen en hoe sneller ze
gaar zijn. Door ze op een spies te rijgen (of op hun
mes), vielen de stukjes niet in het vuur. Die steppevolkeren vonden met andere woorden de ‘fast food’ uit.
De ‘Horden van Centraal-Azië’ bekeerden zich
tot de islam en droegen de Weg (islam) uit over heel
de Oude Wereld en samen daarmee ook de kebab (net
zoals later de missionarissen samen met het Evangelie het voetbal zouden verspreiden). Sindsdien steekt
men vlees op stokjes van Hongarije tot Japan, van Casablanca tot Makassar.
Overal thuis
Is de brochette daarom moslim ? Eigenlijk wel. Ook
elders zal men spontaan wel stukjes vlees of vis op een
stokje hebben gestoken, maar nooit werd het er een
deel van de eetcultuur, een manier van vlees voorzetten
aan de tafelgast. Dat hebben we aan de moslimwereld
te danken, net zoals alcohol en pyjama’s. Uiteindelijk
ging het via het Ottomaanse Rijk naar het Westen en
vandaar naar de moderne barbecue in Amerika, dat
migrantencontinent ‘par exellence’.
Doorheen zijn omzwervingen heeft het vlees op
een stokje heel wat vormen aangenomen. De meest
indrukwekkende is in Zuid-Amerika, waar de gaucho’s ook voornamelijk van vlees leefden. Zij vonden
de ‘churrasco’ uit. Grote feestmaaltijden van allerhande
vlees, van roast beef over hele lammeren en kippen, gegrild aan lange zwaarden. In moderne ‘churrascerias’ in
Brazilië dragen de obers die zware zwaarden vol vlees
de gelagzaal in en houden ze recht voor u, met de punt
op uw bord. U geeft zelf aan welk deel en hoeveel vlees
er wordt afgesneden. Voor sla is er nauwelijks plaats.
In Indonesië en de daar omliggende landen is de
‘saté’ (sateh, satay) een zeer populair streetfood. Hier
zijn het juist piepkleine spiesjes met stukjes kip of
rund en een saus op basis van soja of pindakaas.
Tussen beide ligt het rijk van de ‘kebab’ (kabob,
kabab...). Het woord betekent eigenlijk alleen maar
gebakken, waardoor er ook kebab bestaat die niet op
spiesen wordt bereid. Kebab wordt uiteraard ook van
gehakt gemaakt. Het woord werd in de Balkan ‘cevap’,
en het verkleinwoord daarvan is ‘cevapcici’. In de Kau-
kasus spreekt men van ‘sjasliek’, een woord dat ook
populair is geworden in Moskou. Omwille van de
snelle grillmethode zijn taaiere stukjes vlees ook ideaal voor de kebab. Kebab van lamshart is een aanrader.
Heel kort bakken boven hoog vuur.
In onze streken is het een gebruik om vlees van
verschillende dieren te mengen op één spies. Dat is niet
slim, want verschillende soorten vlees hebben verschillende gaartijden. Beter is het om spiesen met telkens
hetzelfde vlees te bereiden en dan te verdelen onder
de gasten, dat maakt de spies ook minder individueel,
minder egocentrisch. Even onhandig is het gebruik van
ongekookte groente tussen de vleesstukjes. Groenten
moeten veel langer garen dan vlees en zijn dus meestal
enkel wat verbrand en voor de rest onsmakelijk rauw.
Of u kunt de ajuin en paprika op voorhand garen en dan
nog die enkele minuten laten mee grillen.
En dan hadden we het nog niet over garnalen
en vis, spiesjes van rietsuiker of citroengras, vlees gespietst op vorken of aan een draad. En dan is er de
frituur-saté of die in goudfolie verpakt. “From the sublime to the ridiculous”, zeggen ze in het Engels.
Nick Trachet
GRILL KANAL : PRAKTISCH
Woensdag 20 november van 12u tot 15u
Abattoir, Ropsy Chaudronstraat 24, 1070 Brussel Bereikbaarheid: Station Brussel-Zuid (10 min. te voet)
Metro 2 / Bus 46, halte Clemenceau
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 11
PROGRAMMA 1000 BRUSSEL-STAD
1 Belvue Museum
de fabrieksarbeiders aten in de vorige
eeuw ? Of hoe de koninklijke koekjestrommels en de keuken eruit zagen in
de jaren ‘60 ? Tijdens dit spel ontdekken
kinderen van 8 tot 12 jaar alles over de
Kom mee op een smakelijke tocht door- eetgewoonten van vroeger en nu.
heen de tijd. Altijd al willen weten wat
tentoonstelling
* spel * quiz
Smakelijke tocht
door de tijd
exposition
* jeu * quiz
Délicieuse balade
à travers le temps
Que diriez-vous d’une délicieuse balade à
travers le temps ? Vous avez toujours voulu
savoir ce que mangeaient les ouvriers des
fabriques du siècle dernier ? Ou à quoi
ressemblaient les boîtes à biscuits royales
et les cuisines des années 1960 ? Grâce à
ce jeu, les enfants de 8 à 12 ans découvriront les habitudes alimentaires d’hier et
d’aujourd’hui.
INFO
Paleizenplein 7, 1000 Brussel
Place des Palais 7, 1000 Bruxelles
alle dagen / tous les jours 10.00 h k 15.30 h
reserveren mag / réservation possible
02/545.08.00, [email protected]
€ 1 – € 5 (begeleidende volwassenen, adultes
accompagnants)
start spel (duur : 1 uur) vrije keuze
début du jeu (durée : 1 heure) au choix
2 Brukselbinnenstebuiten
wandeling
De buik van Brussel
Met straatnamen als de Visverkopersstraat en de emailversieringen van
fruit op de gevels, verraadt de Vlaamsesteenweg zijn culinaire verankering. En
die blijft evolueren : recent kwamen er
bijvoorbeeld nog Afrikaanse olijven en
muntthee bij. Vandaag zijn de oesters
op het Sint-Katelijneplein dan weer erg
in trek. Tijdens deze wandeling ontdek
je de ‘buik van Brussel’.
promenade
Le ventre de Bruxelles
L’ancrage culinaire de la rue de Flandre se
décèle aux noms des rues – rue des Poissonniers, par exemple – et aux émaux
en forme de fruits qui décorent certaines
façades. L’assortiment poursuit d’ailleurs
sont évolution : récemment encore, olives
africaines et thé à la menthe sont venus
compléter l’offre, et les huîtres de la place
Sainte-Catherine sont très prisées actuellement. Une promenade pour découvrir le
« ventre de Bruxelles ».
12
INFO
Oude Graanmarkt, tussen Dansaertstraat
en Moutstraat, 1000 Brussel
Vieux Marché aux Grains, entre les rues
Dansaert et de la Braie, 1000 Bruxelles
24 nov., 15.00u k 18.30u
02/218.38.78, [email protected],
www.brukselbinnenstebuiten.be
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
voor iedereen, reservering verplicht
pour tous, réservation obligatoire
€ 10 (stort geen deelnemersbijdrage alvorens
we uw inschrijving hebben bevestigd en u de
afspraken over de betaling hebben doorgegeven / ne versez pas de frais de participation
avant que nous ayons confirmé votre inscription
et que vous ayez transmis votre accord concernant le paiement)
1000 VILLE DE BRUXELLES PROGRAMMA
3 EVA vzw
workshop
Veggie kookworkshop
‘Kook het voort’
i.s.m. Oxfam Wereldwinkel Brussel
Voor (h)eerlijke veggiegerechten met
pit kan je terecht op deze kookworkshop. De aangeleerde gerechten kook je
‘voort’ aan vrienden en familie. Op die
manier help je mee vegetarisch eten als
een lopend VUUR te verspreiden.
atelier
Cuisine végétarienne
« À infuser »
en collaboration avec Oxfam
Cet atelier de cuisine sera consacré aux
bons petits plats aux légumes à préparer
avec esprit. Les recettes apprises seront
« infusées » auprès des amis et de la famille.
Vous contribuerez ainsi à la diffusion de
l’alimentation végétarienne, à FEU doux.
INFO
Koopliedenstraat 37, 1000 Brussel
Rue des Commerçants 37, 1000 Bruxelles
16 nov., 11.00h k 14.00h
09/329.68.51, www.evavzw.be,
[email protected]
voor iedereen, reserveren verplicht
pour tous, réservation obligatoire
gratis / gratuit
4 Culturama vzw
proeverij
* lezing
dégustation
* lecture
Water en Vuur : Het
verrassende huwelijk
tussen bier en chocolade
Eau et feu :
Les noces surprenantes
de la bière et du chocolat
Dat bieren en kazen een perfect huwelijk vormen, weet iedereen. Kaasmeesters hebben in het verleden al succesrijk
bier in kazen verwerkt. Maar kan ons
Belgisch bier ook samengaan met onze
andere nationale trots, chocolade ? Je
ontdekt het tijdens deze lezing. Daarna
mogen je zintuigen zelf oordelen.
Tout le monde savait que les bières et les
fromages forment une union parfaite. Les
maîtres fromagers ont utilisé la bière dans
leurs recettes par le passé, et avec succès !
Mais la bière belge peut-elle vraiment
convoler en justes noces avec notre autre
fierté nationale, le chocolat ? Profite de
cette lecture pour le découvrir et laisse tes
propres sens en juger.
INFO
Cellebroersstraat 55, 1000 Brussel
Rue des Alexiens 55, 1000 Bruxelles
22 nov., 20.00h k 23.00h
voor iedereen, reserveren verplicht
pour tous, réservation obligatoire :
02/569.27.74, [email protected],
www.culturamavzw.be
€ 16 / € 14,50 (echtpaar of samenwonenden /
époux ou cohabitants)
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 13
PROGRAMMA 1000 BRUSSEL-STAD
5 Klare Lijn
wandeling
INFO
* fietsroute
Europakruispunt 2, 1000 Brussel
Carrefour de l’Europe 2, 1000 Bruxelles
Een symfonie
van zwart : koffie
16 nov., 10.00h k 12.30h
reserveren verplicht / réservation obligatoire
0493/50.40.60, [email protected]
€ 8 (inbegrepen : proevertje / compris : zakouskis)
Het verschil tussen koffie Arabica en
Robusta, tussen koffie in Vlaanderen en
in Brussel, tussen koffie met het keurmerk Max Havelaar en andere koffie :
na deze trip doorheen Brussel en de
wereld van het zwarte goud, bekijk je je
dagelijkse opkikkertje met andere ogen.
Zullen de Belgen de koffieplant redden ?
Proevertje inbegrepen !
de Bruxelles, entre le café portant le label
de Max Havelaar et les autres cafés ? Après
Le café,
ce voyage à travers Bruxelles et le monde de
une symphonie du noir
l’or noir, soyez sûrs que vous ne regarderez
plus jamais votre remontant du même œil.
Y a-t-il une différence entre l’Arabica et le Les Belges sauveront-ils le caféier ? DégusRobusta, entre le café de Flandre et le café tation prévue !
promenade
* randonnée cycliste
6 Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
*
Koek de Cœur
i.s.m. Vuursteen vzw, Cultuurdienst
Molenbeek, Amuseevous, De
Vaartkapoen, Museum op Maat,
Museum Molenbeek, FARO vzw
De croissant is typisch Frans. Of niet ?
Turkije en Oostenrijk denken er in elk
geval anders over. Wanneer je onze geschiedenis herbekijkt, zie je dat onze
gewoontes vaak een vreemde oorsprong
hebben. Door naar de stillevens in het
museum te kijken, leren we meer over
elkaars culturele verschillen. Daarna
steken we de handen uit de mouwen en
gaan we op ontdekkingstocht in Molenbeek.
INFO
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van
België, Regentschapsstraat 3, 1000 Brussel
Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique,
rue de la
Régence 3, 1000 Bruxelles
17, 20 & 24 nov., 10.00h k 12.00h
[email protected]
www.fine-arts-museum.be, 02/508.34.66
voor iedereen (jongeren en scholen),
reservering verplicht / pour tous (jeunes et
écoles), réservation obligatoire
€ 8 / € 2 (-26 jaar of Museum op Maat-groepen / -26 ans ou groupes ‘Musée sur mesure’) /
€ 6 (senioren / seniors )
revenons sur notre histoire, nous remarquons que nos habitudes ont bien souvent
une provenance étrangère. L’observation
des natures mortes, au musée, nous permettra d’en apprendre davantage sur nos
différences culturelles. Il sera temps ensuite
de nous lancer avec entrain dans un périple
exploratoire à travers Molenbeek.
Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique
Repas * Promenade * Atelier *
Dégustation * Exposition
Koek de Cœur
projet
/ Un
t van
der
ojec
Een pr
Van
Thom
Beken
en collaboration avec Vuursteen vzw,
Service de la culture de Molenbeek,
Amuseevous, De Vaartkapoen, Musée sur
mesure, Musée de Molenbeek, FARO vzw
Le croissant est-il français, oui ou non ?
Turcs et Autrichiens ont de toute façon un
autre avis sur la question. Lorsque nous
Met de steun van / Avec le soutien
14
de
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
V. U . : V U U R S T E E N V Z W, L I S S A B O N S T R A AT 3 4 , 1 0 6 0 B R U S S E L V O R M : K R Y S Z TO F F. B E
maaltijd * wandeling * workshop
proeverij * tentoonstelling
1000 VILLE DE BRUXELLES PROGRAMME
7 Liberale vrouwen
ken, shaken en vooral... proeven. On- glace, passion et petit grain de folie. En
misbare ingrediënten : ijs, passie en avant pour une Happy Hour exubérante !
een tikkeltje vuur. Een bijzonder uitINFO
bundig Happy Hour.
Waan je op Cuba of in Sex & The City
Open Vld hoofdkwartier,
tijdens deze workshop cocktails maMelsensstraat 34, 1000 Brussel
Femmes libérales
Siège de l’Open Vld,
rue Melsens 34, 1000 Bruxelles
atelier dégustation
workshop
* proeverij
Happy Happy !
*
16 nov., 15.00h k 17.00h
02/280.37.47, [email protected]
Happy Happy !
www.liberalevrouwen.be
Concocter, mélanger et… goûter des cock- voor iedereen, reserveren verplicht
tails, de quoi s’imaginer à Cuba ou dans (inschrijven voor 16 nov .) / pour tous, réservaSex & The City. Ingrédients indispensables : tion obligatoire (inscription avant le 16 nov.)
€ 5
8 Museum van Cacao en Chocolade
proeverij
* tentoonstelling
Ontdekking van
verschillende chocodranken
De verpakkingen van oude Brusselse
chocoladefabrieken en de geur van
cacao doen je het water in de mond
lopen. En er mag ook geproefd worden : in het Museum van Cacao en
Chocolade proef je tijdens de Week
van de Smaak van verschillende chocodranken, van de Azteekse ‘xocoatl’
(gepimenteerde cacaodrank op basis
van water) tot onze moderne heerlijke
chocomelk. Onweerstaanbaar lekker.
Musée du Cacao et du Chocolat
dégustation
* exposition
Découverte d’un éventail
de boissons au chocolat
La simple vision des emballages des
anciennes fabriques de chocolat bruxelloises et l’odeur du cacao vous mettront
l’eau à la bouche. Vous pourrez même
goûter : au Musée du Cacao et du Chocolat, la Semaine du goût est l’occasion
de déguster diverses boissons chocolatées,
du xocoatl aztèque (boisson chocolatée et
pimentée à base d’eau) à notre délicieux
lait au chocolat moderne. Âmes sensibles
s’abstenir.
INFO
Guldenhoofdstraat 9-11, 1000 Brussel
Rue de la Tête d’or 9-11, 1000 Bruxelles
17 & 24 nov.
02/514.20.48, [email protected], www.mucc.be
voor iedereen, reserveren niet verplicht / pour
tous, réservation facultative
€ 5,50 (kortingen voor studenten, senioren of
groepen / réductions pour étudiants, seniors ou
groupes)
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 15
Sint-Jans-Molenbeek
Molenbeek-Saint-Jean
Zwarte Vijvers
Etangs Noirs
Ossegem
Osseghem
Ribeaucourt
25
19 24
23
e de
ché
21
Ga
nd
–G
en
Beekkant
Graaf van Vlaanderen
ts eComte de Flandre
st ee
nweg
17 20
ru
eD
a
at
tra
rts
ae
ns
Sint-Katelijne
Sainte-Catherine
12
2
7
inove
Chée de N
teenweg /
Ninoofses
Weststation
Gare de l’Ouest
ru
Anderlecht
an
eV
te
Ar
l
ve
st
de
at
ra
Beurs
Anneessens
Delacroix
B
n
laa
ier
nn
mo
Le
se
en
erg
g/
we
bld
.
Grote barbecue in de Abattoir
Grand barbecue à l'Abattoir
Woensdag/mercredi 20 nov., 12h-15h
(meer info/plus d’info: p. 8)
en
ste
ons
eM
d
e
Ché
14
Clemenceau
Lemonnier
Zuidstation
Gare du Midi
4
Rouppeplein
Place Rouppe
9
K
CENTRUMKAART BRUSSEL
BRUXELLES CENTRE
Noordstation
Gare du Nord
Laken
sestra
.A
.M
ax
rue laan
Ne
uv
e
bld.
E. Ja
10
Kruidtuin
Botanique
Ni
eu
ws
tr
aa
t/
r ue d
e La e
ken /
cqm
ainl
aan
Rogier
bld
3
at
IJzer/Yser
32
yale
t / ru
e Ro
Sint-Joost-ten-Node
Saint-Josse-ten -Noode
traa
Muntplein
Place de la Monnaie
Brussel
Bruxelles
Madou
Kon
bld
ings
.A
ns
pa
ch
laa
n
De Brouckère
8
31
Kathedraal
Cathédrale
s/Bourse
Grote Markt
Grand’place
Park/Parc
11
5
Warandepark
Parc de Bruxelles
Centraal Station
Gare Centrale
4
ze
K ei
/
an
rla
m
’E
el
d
.
bld
6
1
rue
B
de
la
Ré
ge
nc
e
Kapellekerk
Chapelle
Re
ge
nt
sc
ha
ps
la
an
/r
ue
Troon
Trône
Naamsepoort
Porte de Namur
Justitiepaleis
Palais de Justice
Louiza
Louise
Wets
tr
a at /
Etterbeek
pe
re
ur
Kunst-Wet
Arts-Loi
ellia
rue
de l a
Loi
Maalbeek
Maelbeek
rdst
r a at
PROGRAMMA 1000 BRUSSEL-STAD
9 Recyclart vzw
pour tous, réservation facultative
(réservation possible pour max. 15 personnes)
€ 3,50 k € 12
maaltijd
Koken met
de vier elementen
Recyclart nodigt een Tibetaanse gastkok
uit en laat hem aan de slag gaan met de
vier elementen. Water en vuur worden
creatief verwerkt in heerlijke schotels.
Benieuwd naar het resultaat ? Rep je
naar Bar Recyclart. De verschillende gerechten worden aangeboden aan democratische prijzen.
bar : 11.00h k 17.00h,
INFO
Bar Recyclart
Ursulinenstraat 25, 1000 Brussel
rue des Ursulines 25, 1000 Bruxelles
19, 20, 21 & 22 nov., 12.00h k 15.00h
restaurant 12.00h k 15.00h
02/502.57.34, [email protected],
www.recyclart.be
voor iedereen, reservering niet verplicht
(reserveren kan voor max. 15 personen)
repas
Cuisiner avec
les quatre éléments
Recyclart invite un chef-coq tibétain et lui
propose de se mettre à la tâche avec les
quatre éléments. Soumis à sa créativité,
l’eau et le feu se transformeront en délicieux
repas. Curieux du résultat ? Rendez-vous
au Bar Recyclart, les plats sont proposés à
des prix démocratiques.
10 V.O.E.M. vzw
reid in een metalen theepot en zeer heet
en zoet gedronken uit kleurrijke smalle
glazen. Smakelijk en gezellig.
proeverij
Info- en theehuis
i.s.m. BWR
dégustation
Het V.O.E.M. heet voluit de Vereniging
voor Ontwikkeling en Emancipatie van
Moslims. Zij toveren vandaag hun locatie om tot een theehuis : wie info nodig heeft over welzijn en gezondheid
in Brussel, geniet vandaag ook van een
glaasje Marokkaanse muntthee.
Cérémonie du thé
en collaboration avec Kern Begeleiding
Jongvolwassenen
Participez à une cérémonie du thé à la
menthe marocain dans l’esprit des mille et
une nuits. Le thé est préparé à la manière
traditionnelle, très chaud, dans une théière
en métal, pour être bu sucré dans de petits
verres colorés. Agréable et délicieux.
dégustation
Maison d’information
et salon de thé
INFO
en collaboration avec BWR
La V.O.E.M. est la Vereniging voor Ontwikkeling en Emancipatie van Moslims,
l’Association pour le développement et
l’émancipation des Musulmans. Elle transforme aujourd’hui son siège en salon de
thé : ceux qui veulent obtenir des infos sur
le bien-être et la santé à Bruxelles auront le
plaisir de se faire servir une tasse thé à la
menthe marocain.
18
proeverij
Theeceremonie
i.s.m. Kern Begeleiding
Jongvolwassenen
In de sfeer van 1001 nachten geniet je
van een Marokkaanse munttheeceremonie. De thee wordt traditioneel be-
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
Lakensestraat 68, 1000 Brussel
Rue de Laeken 68, 1000 Bruxelles
info & theehuis / info & maison de thé :
18 nov., 13.00h k 16.00h
theeceremonie / cérémonie de thé :
22 nov., 18.00h k 20.00h
voor iedereen / pour tous
gratis / gratuit
1000 VILLE DE BRUXELLES PROGRAMME
11 Europalia
workshop
* proeverij
After Work Masala Chai
i.s.m. Apolina Fos, docente Indiase
keuken en blogger
Indiërs eten graag lekker gekruid en
hetzelfde geldt voor hun dranken. Thee
met gember, kaneel en andere kruiden
maken van thee echte ‘masala chai’. Ook
koffie wordt gedronken met o.a. kardemom en zelfs frisdrank en sapjes als
limoensap krijgen een lekkere ‘boost’
met zout en kruiden. Het europalia.india Infopoint wordt geopend om deze
drankjes en kruiden te ruiken, proeven
en ontdekken.
INFO
Ravensteinstraat 79, 1000 Brussel
rue Ravenstein 79, 1000 Bruxelles
20 nov., 15.00h k 19.00h
02/504.91.31, www.europalia.eu
[email protected]
voor iedereen, reserveren mag
pour tous, réservation possible
gratis / gratuit
atelier
* dégustation
After Work Masala Chai
Les Indiens aiment manger épicé. Saviezvous qu’ils boivent aussi épicé ? Le thé –
quand il est préparé avec un mélange
d’épices comme le gingembre et la cannelle – devient le « masala chai ». En Inde,
on boit aussi le café avec de la cardamone.
Même les boissons rafraîchissantes et les
jus de citron sont « boostés » au sel et aux
épices. Le point d’information europalia.
india ouvre ses portes pour que vous puissiez sentir, goûter et découvrir ces boissons.
12 vtbKultuur vzw
vangst, het kweken van vis en daarbij
een aanknopingspunt vindt met vele
Belgische en internationale visbereii.s.m. Broodje Brussel
dingen. Op 21 november een versie op
Welke soorten vis waren vroeger popu- maat van pendelaars.
lair en welke zijn nu in trek ? De buurt
INFO
van het Sint-Katelijneplein vormt de
Sint-Katelijnekerk (ingang)
ideale omgeving voor een wandeling
Sint-Katelijneplein, 1000 Brussel
die uitleg geeft over ecologische vis-
Een vis op het droge
Église Sainte-Catherine (entrée)
Place Sainte-Catherine, 1000 Bruxelles
21 nov., 12.30h k 13.30h
23 nov., 13.00h k 15.15h
03/224.10.52, [email protected],
www.vtbkultuur.be
voor iedereen, reservering verplicht
pour tous, réservation obligatoire
€ 6 / € 5 (leden/ membres) /
€ 3 (pendelaarsversie/ version navetteur)
promenade
Un poisson les pieds au sec
en collaboration avec Broodje Brussel
Quels poissons étaient populaires jadis
et quels sont les poissons préférés d’aujourd’hui ? Le quartier de la place SainteCatherine se prête idéalement à une promenade explicative sur la pêche écologique,
l’élevage des poissons et la présentation de
toutes sortes de préparations au poisson
belges et étrangères. Une version sur mesure pour les navetteurs le 21 novembre.
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 19
PROGRAMMA 1000 BRUSSEL-STAD
fonteinen in de stad tot flessen in de
supermarkt. Water wordt ook onder de
Water in de mond
loep genomen als essentieel product bij
bier, azijn, koffie, thee en bereidingen
i.s.m. Broodje Brussel
als soep en waterzooi. Loopt het water
Een wandeling die het belang en de je al in de mond ? Op 19 november een
geschiedenis van water belicht aan de versie op maat van pendelaars.
hand van de evolutie van drinkwaterwandeling
balade
De l’eau dans la bouche
Une balade qui souligne l’importance de
l’histoire de l’eau en retraçant l’évolution
qui nous a conduit des fontaines d’eau
potable installées dans nos villes aux bouteilles que nous achetons dans les supermarchés. Mais aussi : l’eau comme ingrédient essentiel de la bière, du vinaigre, du
café, du thé et de préparations comme la
soupe et le waterzooi. L’eau à la bouche ?
Une version adaptée pour les navetteurs le
19 novembre.
INFO
Centraal Station (lokettenhal)
Europakruispunt 2, 1000 Brussel
Gare centrale (salle des guichets),
Carrefour de l’Europe 2, 1000 Bruxelles
16 nov., 13.00h k 15.15h
19 nov., 12.30h k 13.30h
03/224.10.52, [email protected],
www.vtbkultuur.be
voor iedereen, reservering verplicht
pour tous, réservation obligatoire
€ 6 / € 5 (leden / membres)
€ 3 (pendelaarsversie / version navetteur)
PROGRAMMA 1020 LAKEN
13 Openbare Bibliotheken Stad Brussel
Voor de iets grotere honger, is er voor
kinderen van 7 tot 10 jaar vanaf 15u45
een reuze eet- en luisterfestijn. Proevertjes uit ‘Mijn lievelingsdier is gebraden
Mmm... Njam jam... Nom nom... hmm- kip’ en meer om van te smullen.
mmm ! Er wordt met genoegen gesmuld van de lekkerste voorleesboeken INFO
tijdens ons overheerlijk voorleesuurtje. Emile Bockstaellaan 107, 1020 Laken
Kinderen van 3 tot 6 jaar kunnen vanaf Avenue Emile Bockstael 107, 1020 Laeken
15u komen après-midiëren en krijgen 20 nov., 15.00h k 16.30h
beslist lekkers op hun bord : van klas- 02/423.53.20, [email protected],
sieke keuken met ‘Rupsje nooitgenoeg’ http ://brussel-laken.bibliotheek.be
voor kinderen tot 12 jaar, reserveren niet motot dikmakertje ‘Lekkerbek Violet’.
lezing
Overheerlijk voorleesuurtje
20
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
gelijk / pour les enfants de 12 ans maximum
pas de réservation possible
gratis / gratuit
Bibliothèques publiques
de la Ville de Bruxelles
lecture
Délicieuse séance de lecture
Miam miam, scrounch, slurp... hmmmmm ! Des morceaux choisis de lecture à
s’en pourlécher les babines jusqu’à plus soif !
Les enfants de 3 à 6 ans peuvent venir passer l’après-midi à partir de 15h, pas de risque
qu’ils restent l’estomac vide : cuisine classique
accompagnée de « Rupsje nooit­genoeg » et petites gâteries avec « Lekkerbek Violet ». Pour
ceux qui auraient une plus grande faim, les
enfants de 7 à 10 ans sont conviés dès 15h45
à une gigantesque lecture-festin. Échantillons de « Mijn lievelingsdier is gebraden kip »
et de bien d’autres choses encore.
1070 ANDERLECHT PROGRAMME
14 Brussels Museum van de Geuze
proeverij
www.cantillon.be
voor iedereen, reserveren niet mogelijk
pour tous, réservation impossible
* tentoonstelling
Bezoek aan
het Museum van de Geuze
€ 6
i.s.m. Brouwerij Cantillon
Musée bruxellois de la Gueuze
In het Museum van de Geuze kom je
alles te weten over de Brusselse bierspecialiteit de Geuze. De verschillende
stappen van een traditionele brouwsessie van Lambik, spontane gisting, hoe
Geuze en fruitbieren precies gemaakt
worden : dat alles kent voortaan geen
geheimen meer. En uiteraard wordt er
ook geproefd !
dégustation
* exposition
Visite du
Musée de la Gueuze
en collaboration avec
la Brasserie Cantillon
Devinez quoi, au Musée de la Gueuze,
vous apprendrez tout ce qu’il faut savoir
sur la bière bruxelloise que l’on appelle la…
Gueuze : les étapes successives du brassage
traditionnel de la Lambic, de la fermentation spontanée, le détail des procédés de
fabrication de la Gueuze et des bières fruitées. Et on goûte après ? Non sans doute !
INFO
Gheudestraat 56, 1070 Anderlecht
Rue Gheude 56, 1070 Anderlecht
14 k 15, 18 k 22 nov., 9.00h k 17.00h
16 & 23 nov., 10.00h k 17.00h
02/521.49.28, [email protected],
15 Gemeenschapscentrum De Rinck
Wedstrijd
02/524.32.35, [email protected],
Wijk van de Smaak
www.derinck.be
voor buurt- en wijkverenigingen Anderlecht
pour les associations de quartier d’Anderlecht
i.s.m. Elishout CVO en Secundair
Onderwijs, Abattoir nv, Wijk- en
buurtverenigingen, Cultuurdienst
Anderlecht
Oproep aan alle buurt- en wijkverenigingen in Anderlecht : schrijf jullie in
voor de wedstrijd ‘Wijk van de Smaak’.
Doe als Gène Bervoets en maak een eigen versie van de ‘vurige waterzooi’ met
invloeden van de hele wereld. De wedstrijd gaat door in de toren van Elishout.
En de winnende vereniging wordt in
februari getrakteerd in de Kelders van
Kureghem (Abattoir).
INFO
Dapperheidsplein 7, 1070 Anderlecht
Place de la Vaillance 7, 1070 Anderlecht
23 nov.
concours
Le quartier du Goût
en collaboration avec Elishout CVO et
enseignement secondaire, Abattoir nv,
Associations de quartier, Service Culture
d’Anderlecht
Appel à toutes les associations de quartier
d’Anderlecht : inscrivez-vous au concours
du Quartier du goût. Suivez les traces de
Gène Bervoets et préparez votre version
du « waterzooi passion » aux saveurs des
quatre coins du monde. Le concours se
déroulera dans la tour Elishout. L’association gagnante sera invitée en février dans
les Caves de Cureghem (Abattoir).
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 21
PROGRAMMA 1070 ANDERLECHT
16 Sint-Guido-Instituut
Maaltijd
Multiculturele voeding door
water en vuur
i.s.m. GC De Rinck
Tijdens de lessen wordt een week lang
aandacht besteed aan smaak, water en
vuur. Aan de hand van een enquête peilt
de school naar de kennis en opvattingen
van de leerlingen over die thema’s. Op
vrijdag wordt de themaweek afgesloten
met een multiculturele maaltijd, waarin
Water & Vuur centraal staan.
INFO
activiteit enkel voor eigen leerlingen
uniquement pour les élèves de l’école
repas
Alimentation multi­
culturelle par l’eau et le feu
en collaboration avec
Gemeenschapscentrum de Rinck
Aux heures de cours, une semaine durant, les élèves seront intéressés au goût,
à l’eau et au feu. L’école examinera les
connaissances et les avis de ses élèves sur
ces thèmes au moyen d’un petit sondage.
Cette semaine thématique se clôturera le
vendredi par un repas multiculturel centré
sur l’eau et le feu.
PROGRAMMA 1080 SINT-JANS-MOLENBEEK
17 Atelier Groot Eiland
workshop
* proeverij
Proeverij en theeceremonie
Maak je smaakpapillen wakker met koffies uit verschillende hoeken van de wereld. Verkies jij de milde smaak van Arabicabonen of hou je meer van de pittige
Robustasmaak ? Sluit je na het proeven
van de koffie aan bij onze Marokkaanse
munttheeceremonie. Die verloopt volgens een rituele bereiding die alles in
het werk stelt om de smaken optimaal
op elkaar te laten inwerken.
atelier
* dégustation
Dégustation
et cérémonie du thé
ton cœur ne penche pour le goût mordant
du Robusta ? Après la dégustation, joins-toi
à notre cérémonie du thé marocaine. Elle
Réveille tes papilles gustatives avec des cafés se déroule selon une préparation rituelle
de tous les coins du monde. Tu préfères la qui met tout en œuvre pour que les goûts se
douceur des graines d’Arabica, à moins que mélangent au mieux.
22
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
INFO
Henegouwenkaai 29
1080 Sint-Jans-Molenbeek
Quai du Hainaut 29
1080 Molenbeek-Saint-Jean
14 & 15, 18 k 22 nov.
1080 MOLENBEEK-SAINT-JEAN PROGRAMME
02/511.72.10, www.ateliergrooteiland.be
[email protected]
voor iedereen, reserveren niet verplicht
pour tous, réservation facultative
€ 1 (na afloop krijg je een receptenfiche /
vous recevez une fiche avec la recette après la
cérémonie)
18 Davidsfonds Sint-Jans-Molenbeek
Proeverij
tions comprises) / € 9 (Davidsfondsleden met
cultuurkaart / membres du Davidsfonds avec
« cultuurkaart »)
Bezoek aan
de Zennebrouwerij
Dégustation
Bier brouwen zit de Belgen in het bloed.
Maar hoe gaat het brouwproces eigenlijk in zijn werk ? Dat kom je vandaag
te weten in de Zennebrouwerij in SintJans-Molenbeek, waar er sinds 2010 volop gebrouwen wordt. Hun bieren met
ronkende namen als ‘ZinneBir’, ‘Taras
Boulba’, ‘Stouterik’, ‘Zwarte Piet’ of
‘Jambe de Bois’, veroveren in sneltempo 1080 Molenbeek-Saint-Jean
de wereld.
23 nov., 14.00h k 16.30h
INFO
Zennebrouwerij, Gentsesteenweg 565,
1080 Sint-Jans-Molenbeek
Brasserie de la Senne, chaussée de Gand 565,
Visite de la
Brasserie de la Senne
02/450.99.26, [email protected],
http ://brasseriedelasenne.be/NL/
voor iedereen, reserveren verplicht
pour tous, réservation facultative
€ 12 (4 degustaties inbegrepen / 4 dégusta-
Les Belges ont le brassage de la bière dans le
sang. Mais en quoi consiste au juste ce processus de fabrication ? Viens le découvrir
par toi-même à la brasserie de la Senne,
à Molenbeek-Saint-Jean, où l’on brasse à
grandes brassées depuis 2010. Cette maison produit des bières aux dénominations
ronflantes comme ZinneBir, Taras Boulba,
Stouterik, Zwarte Piet ou Jambe de Bois.
Elles auront tôt fait d’envahir le monde.
19 De Welvaartkapoen
maaltijd
Water en vuur...
in een reis rond de wereld !
02/413.04.10, [email protected]
www.vaartkapoen.be
voor iedereen, reserveren niet verplicht
pour tous, réservation facultative
€ 5
In sociaal restaurant De Welvaartkapoen proef je van stoofpotjes uit de lan- repas
den van herkomst van de medewerkers. L’eau et le feu... dans un
Daarnaast worden ook enkele exotische
drankjes opgediend. Water & Vuur... in voyage autour du monde !
een reis rond de wereld ! Benieuwd ?
Een speciale lunch proef je deze week Dans le restaurant social De Welvaartkain De Welvaartkapoen.
poen, le visiteur goûtera aux ragoûts des
pays d’origine du personnel. L’établisseINFO
ment sert aussi quelques poissons exotiques
Schoolstraat 76, 1080 Sint-Jans-Molende derrière les fagots. L’eau et le feu...dans
beek / Rue de l’École 76, 1080 Molenbeekun voyage autour du monde ! Intéressé ?
Saint-Jean
Cette semaine, De Welvaartkapoen vous
18 k 22 nov., 11.15h k 14.00h
propose un lunch spécial.
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 23
PROGRAMMA 1080 SINT-JANS-MOLENBEEK
20 Karikol Convivium Slow Food de Bruxelles
maaltijd
* lezing
Mosselen, frieten &
mayonaise, een Belgisch
verhaal en Slow Food
i.s.m. Groot Eiland
Pierre Leclerq, historicus gespecialiseerd in gastronomie, vertelt het verhaal
van de ‘Mosselen en de Frieten’ (en de
mayonaise). Daarop volgt een degustatie van de mosselen met frieten bereid
en opgediend door de koks van Groot
Eiland, vergezeld van de heerlijke bieren van de Zennebrouwerij.
INFO
Groot Eiland, Henegouwenkaai 29,
1080 Sint-Jans-Molenbeek / Quai du
Hainaut 29, 1080 Molenbeek-Saint-Jean
19 nov., 18.45h k 21.30h
0477/23.59.37, [email protected],
www.karikol.be
voor iedereen, jongeren (12-18 jaar),
reserveren verplicht / pour tous, jeunes
(12-18 ans), réservation obligatoire
€ 25 (leden Slow Food/membres Slow Food) s
€ 35 (niet-leden/non-membres)
repas
* conférence
Moules, frites &
mayonnaise, une histoire
belge et Slow Food
en collaboration avec Groot Eiland
L’histoire du « Moules & Frites » (et de la
mayonnaise) par Pierre Leclercq, historien
de la gastronomie, suivie d’une dégustation
de moules frites réalisées et servies par les
cuisiniers de la Groot Eiland, accompagnée
des délicieuses bières de la Brasserie de la
Senne.
21 FoAM
les frontières entre le fait de manger et la
respiration s’estompent. Anciennes et nouSmoke & Vapour
velles techniques de génération de fumée et
de vapeur sont utilisées pour créer un melVoed je lichaam én geest tijdens dit ting-pot de goûts et d’odeurs caressantes,
degustatiediner, dat is opgedragen aan pour les sens comme pour l’imagination.
Water & Vuur in hun etherische vorm.
Smoke & Vapour is een artistiek expe- INFO
riment, een verstild moment waarop de Koolmijnenkaai 30-34, 1080 Sint-Jansgrenzen tussen eten en ademen verva- Molenbeek / Quai des Charbonnages 30-34,
gen. Oude en nieuwe rook- en stoom- 1080 Molenbeek-Saint-Jean
technieken worden gebruikt om een
smeltkroes van nevelige smaken en
geuren te creëren die zowel de zinnen
als de verbeelding zacht strelen.
proeverij
* andere
dégustation
* autre
Smoke & Vapour
Nourris ton corps et ton esprit à l’occasion
de ce dîner-dégustation dédié à l’eau et
au feu, mais dans leur forme intangible.
Smoke & Vapour est une expérience artistique, un moment de repos pendant lequel
24
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
22 nov., 19.00h k 22.00h
02/513.59.28, [email protected],
fo.am/smoke_vapour
voor iedereen, reserveren verplicht /
pour tous, réservation obligatoire
€ 55 (reserveren per e-mail, prijs inclusief
FoAM’s Open Sauces kookboek / réservation
par courriel, prix comprenant le livre de cuisine
FoAM’s Open Sauces)
1080 MOLENBEEK-SAINT-JEAN PROGRAMME
22 Gemeentelijke Basisschool Tijl Uylenspiegel
INFO
maaltijd
Soep op school
enkel voor eigen leerlingen
uniquement pour les élèves de l’école
i.s.m. BROM
(Brede School Molenbeek)
repas
Soupe à l’école
De leerlingen van GBS Tijl Uylenspiegel leren deze week soep maken. Startschot van de Soep op schoolweek is een
klasdoorbrekende activiteit, voor zowel
de kleuterafdeling als de lagere school.
Met dank aan de vrijwillige ouders en
de organisatie Brede School Molenbeek.
Cette semaine, les élèves de la GBS Tijl Uylenspiegel apprennent à préparer la soupe.
Le coup d’envoi de la « Soep op schoolweek »
sera une activité qui rompt avec le quotidien des cours, tant en maternelle qu’en
primaire. Nos remerciements aux parents
volontaires et à l’organisation Brede School
Molenbeek.
23 Sociaal restaurant Snijboontje
INFO
Oostendestraat 2, 1080 Sint-JansMolenbeek / Rue d’Ostende 2, 1080
Molenbeek-Saint-Jean
14 nov., de hele dag / toute la journée
02/410.85.27, [email protected]
voor iedereen, reserveren verplicht
pour tous, réservation obligatoire
€ 3,50 k € 5 (afhankelijk van het inkomen /
selon le revenu)
Restaurant social Snijboontje
atelier
* repas
Tout feu tout flammes
dans la poêle
en collaboration avec WGG De Brug,
De Rederij, Buurthuis Bonnevie, Dienst
Integratie Caritas International, Dienst
alfabetisering De Groene Poort
workshop
* maaltijd
Vuur en vlam in de pan
i.s.m. WGG De Brug, De Rederij,
Buurthuis Bonnevie, Dienst Integratie
Caritas International, Dienst
alfabetisering De Groene Poort
en gaan aan de slag, samen met de
kokkin. Je wordt vergast op een dampende waterzooi, gevolgd door een
knetterende taart ! Alles wordt extra
feestelijk door de prachtige zaalversiering, eveneens verzorgd door een aantal vaste bezoekers. Begin maar alvast
te watertanden.
Les visiteurs réguliers du Snijboontje se
coiffent d’une toque et se mettent au travail
avec la chef-coq. Au menu, un waterzooi
cuit à la vapeur suivi d’une tarte croustillante ! La décoration particulière de la salle,
également assurée par quelques visiteurs
réguliers, renforcera encore l’ambiance de
fête. On s’en pourlèche déjà les babines.
De vaste bezoekers van het Snijboontje trekken hun stoute koksmuts aan
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 25
PROGRAMMA 1080 SINT-JANS-MOLENBEEK
24 Vuursteen vzw
maaltijd
Koek de cœur / ontbijt
i.s.m. de Vaartkapoen, Museum op
Maat, Museum van Molenbeek
In het kader van het project Koek de
Coeur wordt een groot ontbijt georganiseerd in de grote zaal van de Vaartkapoen in het centrum van Molenbeek.
Iedereen is welkom om aan te schuiven
aan een lange tafel en brengt zijn eigen
favoriete ontbijt mee. Er wordt gedeeld
en genoten van enkele verrassingen ter
plaatse.
repas
Koek de cœur / petit-déjeuner
de l’auberge espagnole. Les participants pour tous, pas de réservation possible
s’échangeront leurs mets et nous auront gratis (Wij voorzien de lange tafel en plaats
voor iedereen om te ontbijten. De mensen
quelques surprises en réserve sur place.
en collaboration avec le Vaartkapoen,
Museum op Maat, Museum van Molenbeek
INFO
Un grand petit-déjeuner est organisé dans
la grande salle du Vaartkapoen, dans le
centre de Molenbeek, dans le cadre du
projet Koek de Coeur. Chacun est le bienvenu à l’immense attablée, sur le principe
24 nov., 10.30h k 14.00h
0478/51.14.96
Vaartkapoen, Schoolstraat 76,
1080 Sint-Jans-Molenbeek, rue de l’École
76, 1080 Molenbeek-Saint-Jean
de
[email protected]
voor iedereen, reserveren niet mogelijk
brengen zelf hun ontbijt mee. We voorzien wel
een paar verrassingen en misschien nodigen
we ook de bakkers uit om ter plaatse hun producten te verkopen.) / gratuit (Nous prévoyons la grande table et de la place pour tous.
Les participants apportent leur petit-déjeuner.
Nous prévoyons quelques surprises et nous
inviterons peut-être les boulangers à vendre
leurs produits sur place.)
25 vzw moca
wandeling
* proeverij
Culinaire wandeling
met verrassend einde
i.s.m. dcRandstad
20 nov., 13.30h k 16.30h
0486/46.55.64, [email protected]
voor kinderen tot 12 jaar
pour les enfants (12 ans max.)
reserveren verplicht / réservation obligatoire
€ 1
Brusselse kinderen zijn wereldburgers,
maar kennen zij ook nog de oorsprong promenade * dégustation
van typische Brusselse smaken ? Deze Promenade culinaire et
namiddag herontdekken ze die smaken
en de verhalen die er aan vasthangen. petite surprise conclusive
Van het belang van de Zenne tot de folen collaboration avec dcRandstad
klore van het bruisende Brussel.
INFO
Hovenierstraat 45, 1080 Sint-JansMolenbeek / Rue du Jardinier 45,
1080 Molenbeek-Saint-Jean
26
que les histoires qui les accompagnent. De
l’importance de la Senne au folklore du
Les enfants de Bruxelles sont des enfants Bruxelles « brusselant ».
du monde, mais connaissent-ils encore
l’origine des goûts typiquement bruxellois ?
Ils les redécouvriront cet après-midi ainsi
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
1140 EVERE PROGRAMME
26 Bibliotheek Herman Teirlinck
proeverij
* lezing
Vurige sprookjes
en pikante hapjes :
de bib in vuur en vlam
met de steun van de VGC in het kader
van het decreet Lokaal Cultuurbeleid
voor iedereen, reserveren verplicht
pour tous, réservation obligatoire
gratis / gratuit
Bibliothèque Herman Teirlinck
dégustation
* lecture
Contes enflammés et
amuse-gueules pimentés : le
bib tout feu tout flammes
Laat je verleiden door pikante verhalen
uit ‘De Decamerone’, ‘1001 Nacht’ en
andere verzamelwerken. Afkoelen gebeurt aan de hand van muzikale inter- avec le soutien du VGC dans le cadre du
mezzo’s. Om de avond toch vurig af te décret Lokaal Cultuurbeleid
ronden worden nog enkele pittige hapLaisse-toi tenter par les récits pimentés
jes en drankjes voorzien.
du Décaméron, des 1001 nuits et d’autres
recueils. Refroidissement garanti grâce à
INFO
Servaes Hoedemaekerssquare 10 / Square
quelques intermezzos musicaux. Pour clôServaes Hoedemaekers 10, 1140 Evere
turer malgré tout la soirée dans le piquant,
22 nov., 20.00h k 22.00h
nous servirons quelques amuse-gueules et
02/247.63.89, [email protected]
autres boissons bien pimentées.
27 Brussels Museum van de Molen en Voeding
Musée bruxellois du moulin
et de l’alimentation
kookworkshop
De scheepskeuken van
de ontdekkingsreizigers
atelier de cuisine
La cuisine maritime
des grands explorateurs
i.s.m. chef-kok Angelo Russo
Columbus, Cortes en co. verbreedden na
de middeleeuwen hun horizon en ontdekten tal van exotische culturen. Maar
geen ontdekkingen zonder lange tochten op zee. Zilte zeelucht bevordert de
eetlust, dus wat verscheen er destijds op
tafel aan boord ? Ontdek dit unieke stukje eetgeschiedenis tijdens deze kookworkshop. Op het menu : Caldereta, een 02/245.37.79, [email protected],
www.molenevere.be
tajine van visjes, aardappelen en ajuin.
INFO
Windmolenstraat 21, 1140 Evere
Rue du Moulin à Vent 21, 1140 Evere
reserveren verplicht / réservation obligatoire
€ 8 (volwassenen/ adultes) / € 7 (studenten,
senioren, -12 jaar/ étudiants, seniors, -12 ans)
en collaboration avec
le chef-coq Angelo Russo
Juste après le Moyen-Âge, Colomb, Cortes
et compagnie ont élargi leurs horizons
et découvert de nombreuses cultures exotiques. Par contre, pas de découvertes sans
de longues traversées. On sait que l’air
marin creuse l’appétit, mais que servaiton à bord ? Cet atelier sera l’occasion de
vous faire servir ce morceau de l’histoire
culinaire. Au menu : Caldereta, tajine au
poisson, pommes de terre et oignon.
24 nov., 14.00h k 17.00h
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 27
PROGRAMMA 1140 EVERE
voyage dans le sillage des grands explorateurs. Après leur grande traversée, ils ont
Cannibals,
vécu de nombreuses aventures incroyables
tussen feit en fictie
et appris à connaître de nouveaux peuples
et leurs traditions. Certaines de leurs haIn de tentoonstelling ‘Cannibals, tussen bitudes culinaires étaient pour le moins
feit en fictie’ treed je verder in de voet- surprenantes. Au fond, toutes ces histoires
sporen van de ontdekkingsreizigers. sont-elles vraies ? À ne pas rater en tout cas.
Na hun grote oversteek over het water
beleefden zij tal van spannende avontu- INFO
ren, leerden ze nieuwe volkeren en hun Windmolenstraat 21, 1140 Evere
tradities kennen met soms erg vreemde Rue du Moulin à Vent 21, 1140 Evere
culinaire gebruiken. Maar zijn al die 14 & 15 nov., 20 k 22 nov., 10.00h k 17.00h
verhalen nu feiten of fictie ? Dat ontdek 16 & 17 nov., 23 & 24 nov., 13.00h k 17.30h
02/245.37.79, [email protected],
je hier.
tentoonstelling
exposition
Les cannibales,
entre vérité et fiction
Avec l’exposition « Les cannibales, entre
vérité et fiction », vous prolongerez votre
www.molenevere.be
voor iedereen, reserveren niet mogelijk
pour tous, pas de réservation possible
€ 3,50 (volwassenen/ adultes) / € 2 (studenten, senioren, werkzoekenden, personen met
een beperking/ étudiants, seniors, demandeurs
d’emploi et personnes handicapées) / gratis/
gratuit (-12 jaar, leerkrachten/-12 ans, enseignants)
PROGRAMMA 1150 SINT-PIETERS-WOLUWE
28 GC Kontakt
maaltijd
repas
Samen eten
Manger ensemble
Vind jij het fijn om met meerdere mensen aan tafel te zitten ? Schrijf je dan
zeker in voor deze lekkere maaltijd, bestaande uit soep, een hoofdgerecht en
een dessert. Fijn gezelschap gratis inbegrepen ! Mooi meegenomen : de afwas
hoef je niet zelf te doen.
Tu aimes quand les convives sont nombreux ? Alors n’hésite pas, inscris-toi à ce
délicieux repas composé d’une soupe, d’un
plat principal et d’un dessert. Compagnie
sympa garantie et gratuite ! Autre avantage : pas besoin de faire la vaisselle toimême.
INFO
Orbanlaan 54, 1150 Sint-Pieters-Woluwe
Avenue Orban 54, 1150 Woluwe-Saint-Pierre
14 & 18 nov., 12.00h k 13.30h
02/762.37.74, [email protected]
voor iedereen, min. 2 dagen op voorhand
reserveren verplicht, zoutloze, vegetarische
en/of suikervrije maaltijd kan op aanvraag /
pour tous ; réservation obligatoire et au moins
deux jours à l’avance ; repas sans sel, végétarien
ou sans sucre à la demande
€ 6 / € 5 (omnio-statuut/ statut Omnio)
28
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
andere
Vurige conversaties
in het Nederlands
i.s.m. Conversatiegroep Nederlands
Wil je graag je Nederlands wat opfrissen of verfijnen ? Neem dan deel aan
deze vurige conversatie. Paul neemt je
mee op ontdekkingstocht door de Nederlandse taal. Deze conversatiegroep
staat in het teken van eten en drinken.
Vandaag word je bovendien getrakteerd
op een drankje !
1150 WOLUWE-SAINT-PIERRE PROGRAMME
* lecture
autres
brunch
Conversations enflammées
en néerlandais
Alimentation saine
et bonnes habitudes
en collaboration avec
Conversatiegroep Nederlands
Tu voudrais rafraîchir ou améliorer ton
néerlandais ? Prends part à cette conversation enflammée. Paul t’emmène dans un
voyage à la découverte de la langue néerlandaise. Ce groupe de conversation est
placé sous le signe du boire et du manger.
Aujourd’hui, on t’offre d’ailleurs une boisson !
en collaboration avec LDC Zoniënzorg
INFO
21 nov., 10.30h k 14.30h
0471/79.19.77
Comment mener un style de vie (plus)
sain ? Un diététicien dispensera des explications éclairantes sur l’alimentation équilibrée et le bien-être. Pendant ce temps-là,
vous ferez connaissance avec Yakult. Une
bonne idée de promouvoir les bonnes habitudes, non ?
INFO
18 nov., 19.30h k 21.30h
02/762.37.74
voor iedereen, reserveren verplicht
pour tous, réservation obligatoire
€ 7 / € 6 (omnio-statuut/ statut Omnio)
voor iedereen, reserveren niet verplicht /
pour tous, réservation facultative
gratis / gratuit
INFO
workshop
Kinderen aan het fornuis
i.s.m. Het Willemsfonds
Koken en bakken, snijden en hakken.
Keukenprinsen en -prinsessen, wurm
je in je schort, sla die handdoek om je
schouder en duik mee de keuken in van
GC Kontakt. Verse lasagne, soep, allerlei desserts... geen keukengeheimen
meer voor jou ! Ook je huisgenoten kunnen meesmullen, want je neemt straks
alles mee naar huis.
16 & 20 nov., 14.30h k 16.30h
02/762.37.74, [email protected]
voor kinderen van 6 tot 10 jaar ; inschrijven
verplicht / inscription obligatoire pour les
enfants de 6 à 10 ans
€ 20 (2 lessen / 2 cours)
schort en keukenhanddoek meebrengen ;
de lessen zullen zowel in het Nederlands
als het Frans gegeven worden / apporter son
tablier et son essuie de cuisine ; les leçons seront
données en néerlandais et en français
maaltijd
* lezing
Brunch : gezonde voeding
en goede gewoonten
atelier
Les enfants au fourneau
en collaboration avec Het Willemsfonds
Cuisiner et cuire, couper et hacher. Princesses et princes de la cuisine, enfilez vos
tabliers, posez vos essuies sur l’épaule et
venez vous plonger dans la cuisine du GC
Kontakt. Lasagne fraîche, soupe et assortiment de desserts... la cuisine n’aura plus de
secrets pour vous ! Et les membres de votre
famille en profiteront car vous emporterez
tous vos petits plats à la maison.
andere
* spel of quiz
Tussen vuur en vlam
i.s.m. LDC Zoniënzorg
Hoe maak je werk van een gezonde(re)
levensstijl ? Een diëtiste geeft tijdens
deze brunch een verhelderende uitleg
over evenwichtige voeding en welzijn.
Tussendoor maak je op een leuke manier kennis met Yakult. Goede gewoonten, een buitengewoon goed idee.
i.s.m. Conversatiegroep Nederlands
Wil je graag vlotter leren praten en discussiëren in het Nederlands ? Tijdens
deze Week van de Smaak word je in
een vurige quiz bestookt met vragen en
opdrachten. Vriendschappelijke maar
verhitte gesprekken kunnen worden geblust met lekkere drankjes. Kom zeker
eens proeven van de conversatiegroep
in GC Kontakt.
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 29
PROGRAMMA 1150 SINT-PIETERS-WOLUWE
Autre * Jeu ou quiz
workshop
Entre feu et flammes
Feestelijke dessertglaasjes
en collaboration avec
Conversatiegroep Nederlands
i.s.m. Fret en Verzet vzw
Tu aimerais apprendre à parler et à discuter couramment en néerlandais ? Cette
« Semaine du goût » t’offrira l’occasion de
participer à un quiz enflammé, composé de
questions et de missions. Tu pourras mener
des conversations animées et amicales en
sirotant de délicieuses boissons. Viens donc
prendre langue au groupe de conversation
du GC Kontakt.
Nog even en de eindejaarsfeesten worden gepland : kookboeken worden uitgeprobeerd en allerlei gerechten worden voorgeproefd in afwachting van de
champagne en het knallende vuurwerk.
Tijdens deze workshop doe je inspiratie
op voor schitterende zelfgemaakte lekkernijen. Op het volgende feest pak jij
uit met verrassende smaken !
INFO
atelier
voor iedereen (men moet wel al een beetje
Nederlands kunnen spreken), reserveren niet
verplicht / pour tous (il faut tout de même
connaître un peu le néerlandais), réservation
facultative
gratis / gratuit
en collaboration avec Fret en Verzet vzw
21 nov., 11.30h k 12.30h
02/762.37.74, [email protected]
Le dessert en fête
Il va bientôt falloir organiser nos fêtes de fin
d’année. Nous allons rouvrir nos livres de
recettes et nous prêter à toutes sortes d’expériences. Le champagne coulera à flot et les
feux d’artifice aussi, enfin en quelque sorte.
Cet atelier est destiné à alimenter ton inspiration pour que les festivités de fin d’année
te permettent de surprendre, toi aussi.
INFO
24 nov., 14.00h k 16.30h
02/762.37.74, [email protected]
voor iedereen, reserveren verplicht
pour tous, réservation obligatoire
€ 15
PROGRAMMA 1170 WATERMAAL-BOSVOORDE
29 Bibliotheek Rozenberg
proeverij
* theater
De trouwe vriend
van Oscar Wilde
reserveren mag / réservation possible [email protected],
02/675.33.79
€ 8 of/ou cultuurwaardebon
i.s.m. Gemeenschapscentrum WABO
en de Vermeylenkring
Bibliothèque Rozenberg
‘De trouwe vriend van Oscar Wilde’ is
een originele bewerking van een klassieker uit de Engelse literatuur. Tijdens
deze mix van theater en live muziek,
kom je nog meer in de sfeer met Engelse hapjes : scones, muffins... En heerlijke verwenthee !
Le fidèle ami d’Oscar Wilde
INFO
Delleurlaan 39-43, 1170 Watermaal-Bosvoorde
Av. Delleur 39-43, 1170 Watermael-Boitsfort
23 nov., 14.30h k 17.00h
30
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
dégustation
* théâtre
en collaboration avec le GC WABO
et le Vermeylenkring
« Le
fidèle ami d’Oscar Wilde » est un arrangement original tiré d’un classique de
la littérature d’outre-Manche. Quelques
« scones » et autres « muffins » achèveront
de plonger ce spectacle mélangeant théâtre
et musique dans une atmosphère intégralement « british »... Un délicieux thé gourmand !
1170 WATERMAAL-BOSVOORDE PROGRAMME
30 Le relais du triporteur
workshop
Bouillon (her)ontdekken
i.s.m. Catherine Piette
Aan de basis van talloze culinaire bereidingen ligt... bouillon. Eenvoudig te maken, makkelijk te bewaren en bestaande
in talloze gedaanten. Tijdens deze workshop (her)ontdek je de mogelijkheden
van de bouillon. Vanaf nu onmisbaar in
de keuken.
niek van het stomen. Als toemaatje : Les Thés Glacés
truckjes om je gerechten extra persoonlijk te kruiden, voor of na het stomen.
Hul jezelf in een mist van kruiden en en collaboration avec
la cuisine du Relais du triporteur
kroon jezelf tot stoomprins(es).
Vous en pincez pour le thé glacé ? Cet atelier
tourne tout entier sur le sujet. Vous apprenatelier
drez comment concocter votre base et la
Brumes d’épices
conserver. Vous vous amuserez avec les goûts
les plus frivoles. Rafraichissement garanti !
en collaboration avec
INFO
Françoise de Saveurs Croisées
Apprends à donner encore plus de goûts à
tes plats et découvre des possibilités offertes
par la cuisson à la vapeur. Petit plus : les
organisateurs te dévoileront les secrets
qui permettent d’épicer tes plats avec une
touche encore plus personnelle, avant
ou après l’étuvage. Drappe-toi dans une
brume d’épices et couronne-toi prince(sse)
de la vapeur.
INFO
atelier
Redécouvrir Le Bouillon
en collaboration avec Catherine Piette
20 nov., 19.00h k 21.00h
reserveren verplicht / réservation obligatoire :
02/675.07.77, [email protected]
€ 30 / € 25 (leden vzw / membres de l’asbl)
Le bouillon est la base d’innombrables pré- IJsthee
parations culinaires. Facile à préparer, à
conserver, il existe sous les formes les plus i.s.m. la cuisine
diverses. Profite de cet atelier pour redécou- du Relais du Triporteur
vrir le bouillon. Un « must » culinaire, dès
Ook gek van ijsthee ? Deze workshop
maintenant.
draait volledig rond de koude drank. Je
leert hoe je de basis kan maken en hoe
INFO
je ze kan bewaren en je amuseert je met
Rue Middelbourg 124, 1170 Watermaalde lekkerste smaakjes. Heerlijk verfrisBosvoorde / Watermael-Boitsfort
send !
14 nov., 19.00h k 21.00h
reserveren verplicht / réservation obligatoire :
02/675.07.77, [email protected]
€ 50 / € 45 (leden vzw/membres de l’asbl)
workshop
Een mist van kruiden
i.s.m. Françoise de Saveurs Croisées
Leer je gerechten van nog meer smaak
te voorzien : tijdens deze workshop ontdek je de mogelijkheden van de tech-
23 nov., 10.30h k 12.00h
reserveren mag / réservation possible :
02/675.07.77, [email protected]
€ 5 / gratis (leden vzw), gratuit (membres de l’asbl)
Vurig Sicilië
i.s.m. Pietro Vaiana
Vandaag ontdek je de mediterrane wereld van de olijfboom. Leer meer over
de olijventeelt, de verschillende soorten
en de technieken om olijven te oogsten
en olie te ontginnen. Wat kan je afleiden uit het etiket ? Wat is de Europese
regelgeving ? En uiteraard wordt er ook
geproefd van verschillende oliën, olijven en smaken, en wel onder de professionele begeleiding van Pietro Vaiana.
La Sicile, Terre de Feu
en collaboration avec Pietro Vaiana
Aujourd’hui, découverte du monde méditerranéen de l’olivier. Une occasion d’en savoir plus
sur la culture de l’olive, les différentes sortes
d’olives, l’éventail des techniques de récolte et
d’exploitation de ce fruit. Que peut-on déduire
de l’étiquette ? En quoi consiste la réglementation européenne ? Bien entendu, vous goûterez
toutes sortes d’huiles, d’olives et de goûts sous la
houlette très professionnelle de Pietro Vaiana.
INFO
17 nov., 11.00h k 13.00h
reserveren mag / réservation possible :
02/675.07.77, [email protected]
€ 5 / gratis (leden vzw), gratuit (membres de
l’asbl)
14 > 24 nov. 2013 WEEK VAN DE SMAAK 31
PROGRAMMA 1210 SINT-JOOST-TEN-NODE
31 Charliermuseum
proeverij
* tentoonstelling * anders
Hot en Spicy
Indische thee en hapjes in het kielzog
van Jean Robie.
Tijdens Europalia India pakt het Charliermuseum uit met een tentoonstelling
over Indiareiziger Jean Robie (18211910). Deze Brusselse schilder van stillevens tekende, schilderde en beschreef
sappig zijn Indiareis in de jaren ‘80 van
de 19e eeuw. In zijn kielzog krijgt elke
bezoeker Indische hapjes en thee aangeboden. Tijdens de nocturne kan je je
bovendien laten verleiden door Bolly­
wooddans.
Musée Charlier
dégustation
* exposition * autres
Hot & Spicy
Thé et collations d’Inde dans le sillage
de Jean Robie.
Le musée Charlier profite d’Europalia India pour nous proposer une exposition sur
le voyage aux Indes de Jean Robie (18211910). Pour notre délectation, ce peintre
bruxellois de natures mortes a dessiné,
peint et décrit son périple des années 1880
au pays des Maharadjas. Dans son sillage,
chaque visiteur recevra un en-cas et un thé
à la façon indienne. Pendant la nocturne,
place aux danses venues de Bollywood !
INFO
Kunstlaan 16, 1210 Sint-Joost-ten-Node
Av. des Arts 16, 1210 Saint-Josse-ten-Noode
14, 18 k 20 nov. 12.00h k 16.45h
15, 22 nov., 10.00h k 12.45h
21 nov., 12.00h k 22.00h
02/220.28.19, [email protected],
www.charliermuseum.be
voor iedereen, activiteit inbegrepen in toegangsprijs tentoonstelling / pour tous
activité comprise dans le prix d’admission à
l’expo
€ 5 (volwassenen/adultes) / € 4 (studenten &
gepensioneerden/étudiants & seniors) / gratis/
gratuit (-18 of ICOM-kaarthouders/-18 ans &
titulaires d’une carte ICOM)
nocturne 21 nov . (17h - 22 h), danssessies elk
half uur/ sessions de dance toutes les demiheures : € 3 (i.p.v. / au lieu de € 5)
32 UTV Brussel
workshop
* proeverij * lezing
Hot Turkey
i.s.m. Life System vzw
Vandaag op het menu : Turkije in al
haar facetten. Je proeft van hete Turkse
gerechten die vooral komen van duurzame, biologische landbouw. En van
duurzame vis uit de Noordzee, maar
klaargemaakt zoals aan de Zwarte Zeekust, van pikante lamsgerechten uit het
Turkse zuidoosten en van vegetarische
hapjes met veel pit !
INFO
GC Ten Noey, Gemeentestraat 25,
1210 Sint-Joost-ten-Node / Rue de la Commune 25, 1210 Saint-Josse-ten-Noode
22 nov., 19.00h k 22.00h
02/211.34.47, http ://utvweb.be,
[email protected]
32
WEEK VAN DE SMAAK 14 > 24 nov. 2013
voor iedereen, reserveren niet verplicht
pour tous, réservation facultative
inkom : vrije bijdrage
entrée : contribution libre
atelier
* dégustation * conférence
Hot Turkey
en collaboration avec Life System vzw
Au menu d’aujourd’hui : la Turquie sous
toutes ses facettes. Vous goûterez des plats
chauds de Turquie provenant surtout de
l’agriculture durable, biologique. Il y aura
des poissons qui viendront de la pêche durable de la mer du Nord, mais seront préparés comme sur les côtes de la mer Noire ;
des plats piquants à l’agneau du Sud-Est
turc et des collations végétariennes au caractère bien affirmé.
Colofon Colophon
Coördinatie Week van de Smaak / Coordination de la Semaine du goût
vzw Vol-au-vent
Onderwijsstraat 126B / 126B rue de l’Instruction
BE-1070 Brussel / 1070 Bruxelles
T 02 527 28 00
[email protected]
www.volauvent.net
Redactie / Rédaction
Annelore Smits
Vormgeving / Graphisme Wim Didelez Coverbeeld / Image couverture www.yellowsubmarine.be Vertaling / Traduction André Verkaeren Verantwoordelijke uitgever / Éditeur responsable Hilde Brepoels, Onderwijsstraat 126B, 1070 Brussel Wettelijk depot / Dépôt légal: D/2013/12.875/2 De samenstellers zijn niet verantwoordelijk voor mogelijke wijzigingen
in het programma, noch voor eventueel aangerekende toegangsprijzen.
Les rédacteurs ne sont pas responsables d’éventuelles modifications du programme, ni de prix d’entrée éventuellement imputés.
>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>
www.weekvandesmaak.be
OVERZICHTSKAART BRUSSELS GEWEST
RÉGION BRUXELLOISE VUE D’ENSEMBLE
Laken
Laeken
13
26
27
18
Sint-Jans-Molenbeek
-Saint-Jean
zie kaart p. 16-17
22
16
Brussel
Bruxelles
Anderlecht
28
15
Sint-Pieters-Woluwe
-Saint-Pierre
Watermaal-Bosvoorde
Watermael-Boitsfort
30
30
29